Güneş Koruyucu Ürünlerde SPF 30 ile SPF 50 Arasındaki Fark
Güneş koruyucularda SPF 30 ile SPF 50 arasındaki temel fark bu ürünlerin UVB ışınlarını engelleme etkinliğiyle ilgilidir. UVB ışınları güneş yanıklarına neden olmakla kalmaz aynı zamanda cilt kanserine de katkıda bulunur. Güneş koruyucular, sağladıkları koruma düzeyini ölçen Güneş Koruma Faktörü (SPF) ile değerlendirilir. SPF 30, UVB ışınlarının yaklaşık %97’sini engellerken SPF 50 yaklaşık %98’ini engeller. Bu da SPF 50’nin SPF 30’a kıyasla yalnızca küçük bir ek koruma sağladığını gösterir. Ancak bu küçük fark güneşe karşı hassasiyeti yüksek olan kişiler veya uzun süreli güneşe maruz kalanlar için pratikte önemli hale gelebilir (Lergenmuller ve ark., 2021; Chiou, 2020; Osterwalder & Herzog, 2009).
Etkili Koruma İçin Sadece SPF Değeri Yeterli mi?
Bununla birlikte bir güneş koruyucunun etkinliği yalnızca SPF değeriyle belirlenmez. Uygulanan miktar, sürülme biçimi ve tekrar uygulama sıklığı gibi faktörler, sağlanan gerçek korumayı doğrudan etkiler. Yapılan çalışmalar, önerilen miktardan (2 mg/cm²) daha az uygulandığında güneş koruyucunun etkinliğinin ciddi şekilde azaldığını göstermektedir. Örneğin yalnızca 0.5 mg/cm² miktarında uygulama, ürünün etkili SPF’sini etiket değerinden bağımsız olarak 3’e kadar düşürebilir (Liu ve ark., 2012; Faurschou & Wulf, 2007; Young ve ark., 2010). Bu da yüksek SPF değerine sahip bir ürünün yeterli şekilde kullanılmazsa beklenen korumayı sağlayamayacağı anlamına gelir.
UVA Işınlarına Karşı Koruma da Gerekli
Ayrıca SPF değerleri esas olarak UVB ışınlarına odaklanır ancak UVA ışınlarının da cilt hasarına yol açtığı unutulmamalıdır (Sayre ve ark., 2008; Sayre & Dowdy, 2007). SPF değeri arttıkça ürünün UVA ışınlarına karşı da koruyucu içeriklere sahip olması önem kazanır. Bazı yüksek SPF’li ürünler (örneğin SPF 50), UVA’ya karşı daha iyi filtrelerle formüle edilebilir fakat bu her zaman garanti değildir. Bu nedenle tüketicilerin ürünlerde “geniş spektrumlu” (broad-spectrum) ibaresini kontrol etmeleri önemlidir (Chiou, 2020; Osterwalder & Herzog, 2009).
Yüksek SPF Kullanımı Yanıltıcı Olabilir
Bazı çalışmalar daha yüksek SPF’lerin melanom riskini azaltmada anlamlı fark yaratıp yaratmadığını tartışsa da hepsi güneş koruyucuların doğru ve düzenli kullanımının en önemli unsur olduğu konusunda hemfikirdir. İnsanlar genellikle yüksek SPF’lerin sağladığı korumayı abartma eğilimindedir ve gölgede kalma, koruyucu giysi giyme ve güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçınma gibi diğer güneşten korunma yöntemlerini ihmal edebilir (Heerfordt ve ark., 2017; Linos ve ark., 2011). Bu alışkanlıklar, yalnızca SPF’ye güvenmekten daha güvenilir bir koruma stratejisi oluşturur.
Sonuç olarak, SPF 30 ile SPF 50 arasında UVB koruması açısından yalnızca küçük bir fark olsa da herhangi bir güneş koruyucunun gerçek etkinliği, uygulama şekli ve güneşten korunma alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkilidir. En iyi güneş koruması için hangi SPF değeri seçilirse seçilsin, ürünün düzenli ve yeterli miktarda uygulanmasına odaklanmak gerekir (Young ve ark., 2010; Görig ve ark., 2019).
Referanslar
Chiou, W. (2020). Pharmacodynamic modeling of sunscreens: efficacy evaluation, melanoma incidences and very low to very high sun protection factor. Journal of Dermatologic Research and Therapy, 1(3), 20-29. https://doi.org/10.14302/issn.2471-2175.jdrt-20-3274
Faurschou, A. and Wulf, H. (2007). The relation between sun protection factor and amount of suncreen applied in vivo. British Journal of Dermatology, 156(4), 716-719. https://doi.org/10.1111/j.1365-2133.2006.07684.x
Görig, T., Schneider, S., Seuffert, S., Greinert, R., & Diehl, K. (2019). Does sunscreen use comply with official recommendations? results of a nationwide survey in germany. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 34(5), 1112-1117. https://doi.org/10.1111/jdv.16100
Heerfordt, I., Philipsen, P., Larsen, B., & Wulf, H. (2017). Long-term trend in sunscreen use among beachgoers in denmark. Acta Dermato Venereologica, 97(10), 1202-1205. https://doi.org/10.2340/00015555-2772
Lergenmuller, S., Ghiasvand, R., Robsahm, T., Green, A., Lund, E., Rueegg, C., … & Veierød, M. (2021). Sunscreens with high versus low sun protection factor and cutaneous squamous cell carcinoma risk: a population-based cohort study. American Journal of Epidemiology, 191(1), 75-84. https://doi.org/10.1093/aje/kwab216
Linos, E., Keiser, E., Fu, T., Colditz, G., Chen, S., & Tang, J. (2011). Hat, shade, long sleeves, or sunscreen? rethinking us sun protection messages based on their relative effectiveness. Cancer Causes & Control, 22(7), 1067-1071. https://doi.org/10.1007/s10552-011-9780-1
Liu, W., Wang, X., Lai, W., Yan, T., Wu, Y., Wan, M., … & Matsui, M. (2012). Sunburn protection as a function of sunscreen application thickness differs between high and low spfs. Photodermatology Photoimmunology & Photomedicine, 28(3), 120-126. https://doi.org/10.1111/j.1600-0781.2012.00650.x
Osterwalder, U. and Herzog, B. (2009). Sun protection factors: world wide confusion. British Journal of Dermatology, 161, 13-24. https://doi.org/10.1111/j.1365-2133.2009.09506.x
Sayre, R. and Dowdy, J. (2007). Darkness at noon: sunscreens and vitamin d3. Photochemistry and Photobiology, 83(2), 459-463. https://doi.org/10.1562/2006-06-29-rc-956
Sayre, R., Dowdy, J., Lott, D., & Marlowe, E. (2008). Commentary on ‘uvb‐spf’: the spf labels of sunscreen products convey more than just uvb protection. Photodermatology Photoimmunology & Photomedicine, 24(4), 218-220. https://doi.org/10.1111/j.1600-0781.2008.00360.x
Young, A., Boles, J., Herzog, B., Osterwalder, U., & Baschong, W. (2010). A sunscreen’s labeled sun protection factor may overestimate protection at temperate latitudes: a human in vivo study. Journal of Investigative Dermatology, 130(10), 2457-2462. https://doi.org/10.1038/jid.2010.144
Sık sorulan sorular
Bu yazı tıbbi tavsiye midir?
Hayır. Genel bilgilendirme amaçlıdır.
İlaç veya takviye kullanmadan önce ne yapmalıyım?
Özellikle düzenli ilaç kullanıyorsanız veya kronik hastalığınız varsa doktorunuza ya da eczacınıza danışmanız önerilir.